WTCA

WORLD TURKISH CUISINE ACADEMY · WTCA
Kurumsal site: www.worldturkishcuisine.com

DÜNYA TÜRK MUTFAĞI AKADEMİSİ 

TMDH’nin kurumsal hafızasında Dünya Türk Mutfağı Akademisi

Dünya Türk Mutfağı Akademisi (WTCA), Türk mutfak mirasının araştırılması, belgelenmesi, yayımlanması, korunması ve yorumlanması amacıyla kurulmuş bağımsız bir akademidir. Akademinin kurumsal kayıtlarında kuruluş tarihi 26 Ağustos 2010, kurumsal kamu duyurusu ise 30 Ağustos 2020 olarak yer alır. Akademinin merkezi Washington, D.C.’dedir.

WTCA’nın çalışma alanları; Türk ve Osmanlı mutfak tarihinin araştırılması, arşivsel belgeleme, mutfak terminolojisi, araştırma ve yayın faaliyetleri, mutfak yayınlarının bilimsel açıdan değerlendirilmesi ve Türk mutfak mirasına ilişkin kurumsal kayıtların oluşturulmasını kapsar.

Akademi, Türk mutfak kültürünü yalnız geçmişten kalan bir miras olarak değil; araştırılması, kaynaklarıyla belgelenmesi, doğru biçimde yorumlanması ve gelecek kuşakların yeniden çalışabileceği bir kayıt hâlinde bırakılması gereken yaşayan bir kültürel birikim olarak ele alır.

Türk Mutfağı Hareketi ile ilişkisi

Türk Mutfağı Hareketi (TMDH) ile Dünya Türk Mutfağı Akademisi (WTCA), aynı kurucu düşünce ve tarihsel çizgi içinde gelişmiş, çalışmalarında birbirini tamamlayan ancak kendi kurumsal kimliklerini koruyan iki ayrı yapıdır.

Her iki yapının da kurucusu Şef Tolgahan Gülyiyen’dir.

Gülyiyen tarafından kaleme alınan Türk mutfağı doktrini, Türk Mutfağı Hareketi’nde vücut bulmuş; aynı düşünsel çerçeve WTCA’nın araştırma, belgeleme ve yayın çalışmalarına yön vermiştir. WTCA’nın kurumsal kayıtlarında bu doktrin, özellikle Türk mutfağı için kaleme alınmış ilk mutfak doktrini olarak yer alır.

TMDH bu düşüncenin hareket boyutunu taşırken, WTCA aynı düşünsel çerçeveyi araştırma, belgeleme, yayın, değerlendirme ve kurumsal kayıt alanlarında sürdürür. Ortak kurucu düşünce iki kurumun kimliklerini birleştirmez; aralarındaki tarihsel ve düşünsel bağı açıklar.

Araştırma, belgeleme ve yayın

WTCA’nın temel çalışma alanlarından biri Türk mutfağına ilişkin tarihsel ve çağdaş kaynakların araştırılmasıdır.

Akademi; mutfak tarihi, teknikler, terminoloji, kişiler, eserler, arşiv belgeleri ve kültürel uygulamalar üzerine araştırma ve inceleme metinleri hazırlar. Bir iddianın değeri, onu destekleyen kaynağın niteliğiyle birlikte değerlendirilir. Kaynak zayıf, tartışmalı veya erişilemez durumdaysa bu sınır kayıt altına alınır.

Türk mutfağına ilişkin kitaplar ve diğer yayınlar kaynak, yöntem ve içerik bakımından incelenebilir. Akademi, gerektiğinde bir eserin alana yaptığı katkıları, sorunlu noktalarını ve dayandığı kaynak temelini ortaya koyan gerekçeli bilimsel değerlendirmeler yayımlar. Bu değerlendirmeler belgeli cevaplara, düzeltmelere ve yeni kanıtlara açık bir araştırma kaydı olarak tutulur.

İncelenen ve belgelenen eserler, ilgili değerlendirme ve kaynak kayıtlarıyla birlikte Dünya Türk Mutfağı Kurumsal Miras Envanteri kapsamında kayda alınabilir.

WTCA ayrıca Türk mutfak terminolojisinin geliştirilmesi, yabancı terimlere Türkçe karşılıkların araştırılması ve mutfak literatüründe kültürel ve tarihsel doğruluğun güçlendirilmesi üzerine çalışmalar yürütür.

Akademi tarafından kamuya açık olarak yayımlanan araştırmalar, raporlar ve incelemeler ticari olmayan bir yayın anlayışıyla sunulur. Bu yayınlar, dayandıkları kaynaklar ve yöntemlerle birlikte kurumsal araştırma kaydında yer alır.

Disiplinler arası yaklaşım

Türk mutfak kültürü yalnız profesyonel aşçılığın sınırları içinde ele alınabilecek bir alan değildir.

Mutfak tarihinin doğru biçimde anlaşılması; tarihçilikten arşivciliğe, dil ve terminolojiden gastronomiye, eğitimden sanata ve kültürel çalışmalara kadar farklı disiplinlerin katkısını gerektirir.

Bu nedenle WTCA’nın kurumsal yaklaşımı, Türk mutfak mirasının araştırılmasında farklı uzmanlık alanlarının bilgi, kaynak ve yöntemlerinden yararlanan disiplinler arası bir anlayış taşır.

Bu yaklaşımda belirleyici olan bir görüşün sahibinin unvanı veya mesleğinden çok, dayandığı kaynakların niteliği, kullanılan yöntemin açıklığı ve Türk mutfak mirasının daha doğru belgelenmesine sağladığı katkıdır.

Usta, çırak ve yaşayan meslek mirası

WTCA’nın düşünce dünyasında Türk mutfağının geleceği yalnız yazılı kaynakların korunmasına bağlı değildir. Mesleğin kuşaktan kuşağa aktarılan yaşayan bilgisi de bu mirasın ayrılmaz bir parçasıdır.

Usta, kalfa, çırak ve yamak ilişkisi yalnız mesleki bir hiyerarşiyi değil; tekniğin, davranışın, iş disiplininin ve meslek hafızasının kuşaklar arasında aktarılmasını temsil eder.

Bu nedenle Akademi, çağdaş araştırma yöntemleriyle çalışırken Türk aşçılık mesleğinin kendi tarihsel aktarım biçimlerini de kültürel mirasın bir parçası olarak görür.

Kurucu Başkan Tolgahan Gülyiyen’in Akademi kavramına yaklaşımında da öğrenmenin hayat boyunca devam ettiği düşüncesi belirleyicidir. Akademi bu anlamda yalnız belirli bir eğitim dönemini değil, insanın mesleği ve kültürüyle birlikte sürdürdüğü devamlı öğrenme sürecini ifade eder.

Armanın tarihçesi ve sembolik dili

Dünya Türk Mutfağı Akademisi’nin özgün arması ve mührü, Akademinin Kurucu Başkanı Şef Tolgahan Gülyiyen tarafından yıllar içinde geliştirilmiştir.

Arma yalnız bir kurumsal işaret olarak düşünülmemiş; Türk ve Anadolu kültür hafızasına, aşçılık mesleğine, TMDH’nin sembolik diline ve Kurucu Başkan’ın babası Şef Zeki Gülyiyen’in mesleki mirasına atıflar taşıyan bütünlüklü bir kompozisyon olarak oluşturulmuştur.

Armanın üst bölümünde sekiz köşeli bir yıldız bulunur. Yıldızın merkezinde, Akademinin kurumsal ve mesleki hafızasında önemli bir yere sahip olan Şef Zeki Gülyiyen’in silueti yer alır.

Sekiz köşeli yıldızın çevresinde Göktürk harfleriyle, kurumsal tasarım anlatısında “Büyüklük tek bir Allah’a mahsustur” anlamıyla kullanılan ifade bulunur. Sekiz köşe, arma için oluşturulan sembolik yorumda sekiz erdemi ve sekiz cennet kapısını temsil eder.

Bu yıldız, TMDH’nin tamgasında yer alan on altı kalple birlikte aynı değerler dünyasının farklı görsel unsurları olarak kullanılmıştır.

Çift başlı kartal ve diğer unsurlar

Armanın alt bölümünün merkezinde çift başlı kartal yer alır.

Doğuya bakan başın taşıdığı kuşakta Göktürk harfleriyle “Allah’ın dediği olur”, batıya bakan başın taşıdığı kuşakta ise “Allah’a çok şükür” anlamındaki ifadeler bulunur.

Kartalın göğsündeki kırmızı kalkan üzerinde üç hilal, TMDH’nin on altı kalpten oluşan tamgası ve sekiz köşeli yıldız birlikte işlenmiştir.

Doğuya bakan pençede aşçılık mesleğini temsil eden on altı şef bıçağı ve bunları bir arada tutan on altı çubuk bulunur. Batıya bakan pençede ise barış, süreklilik ve bereketle ilişkilendirilen on altı yaprak ve on altı zeytinden oluşan bir zeytin dalı yer alır.

Armanın temel zemini gök rengi açık mavidir. Kompozisyonun genel formu, dünyanın biçimine gönderme yapan yatay oval bir yapı üzerine kurulmuştur.

Tarihsel adın armadaki yeri

Akademinin günümüzde kullandığı kurumsal adı World Turkish Cuisine Academy, Türkçe adıyla Dünya Türk Mutfağı Akademisi’dir.

Özgün armada ise kurumun tarihsel adı olan World Turkish Cuisine and Chefs Academy ibaresi korunmaktadır.

Arma aynı zamanda kurumun gelişim sürecinin ve tarihsel kimliğinin görsel kaydını taşır.

Şef Zeki Gülyiyen’in armadaki yeri

Şef Zeki Gülyiyen’in siluetinin armanın merkezî unsurlarından biri olarak kullanılması tesadüfi değildir.

Kurucu Başkan Tolgahan Gülyiyen açısından Zeki Gülyiyen yalnız babası değil; aşçılık mesleğinin usta-çırak zincirini, meslek ahlakını ve kuşaklar arasında aktarılan profesyonel hafızayı temsil eden temel isimlerden biridir.

Bu nedenle Zeki Gülyiyen’in silueti, Akademinin görsel kimliğinde kişisel bir anmanın ötesinde mesleki devamlılığın ve ustaya duyulan saygının sembolü olarak yer almaktadır.

Kutsal ifadelerin kullanımına ilişkin tasarım ilkesi

Armanın özgün biçiminde kutsal kabul edilen ifadeler bulunması nedeniyle, arma geliştirilirken kullanım alanları konusunda ayrıca bir saygı ilkesi benimsenmiştir.

Kurumsal tasarım anlayışında, üzerinde Allah’ın adının veya kutsal ifadelerin bulunduğu özgün armanın sonradan atılabilecek, uygunsuz koşullara maruz kalabilecek veya bu ifadelerin gerektirdiği saygıyla bağdaşmayacak nesneler üzerinde kullanılmaması gözetilmiştir.

Bu nedenle bazı uygulama alanlarında özgün armanın kutsal yazıları içermeyen sadeleştirilmiş bir varyantının kullanılması öngörülmüştür.

Bu yaklaşım, özgün tasarımın değiştirilmesinden değil; armada kullanılan ifadelerin taşıdığı anlam karşısında gösterilen kurumsal hassasiyetten doğmuştur.

Armanın kurucu tasarım süreci

Armanın görsel unsurları ve Göktürkçe yazıları Şef Tolgahan Gülyiyen tarafından kompozisyonun bütünü içinde tek tek değerlendirilerek oluşturulmuştur.

Amaç yalnız aşçılığı gösteren bir amblem meydana getirmek değil; Türk mutfak kültürünü, meslek geleneğini, kurumsal değerleri ve tarihsel hafızayı aynı görsel dil içinde buluşturan bir sembol ortaya koymaktı.

Bu nedenle ilk tasarım düşüncelerinde yer alan klasik aşçı kepi gibi doğrudan mesleki semboller yerine daha geniş bir tarihsel ve kültürel anlatı tercih edilmiştir.

Ortaya çıkan arma, WTCA’nın kuruluş döneminin düşünce dünyasını ve Akademinin tarihsel kimlik gelişimini belgeleyen özgün bir kurumsal eser niteliğindedir.

Geleceğe karşı sorumluluk

TMDH ile WTCA’nın kesiştiği en temel düşüncelerden biri, Türk mutfak mirasının yalnız korunacak bir geçmiş değil, gelecek kuşaklara karşı taşınan bir sorumluluk olduğudur.

Bu sorumluluk; mutfağın tarihini araştırmayı, kaynaklarını kaybetmeden kayıt altına almayı, meslek hafızasını yaşatmayı, terminolojisini geliştirmeyi ve yanlış ya da eksik bilgilerin yeni belgeler ışığında yeniden değerlendirilebilmesini gerektirir.

Amaç, Türk mutfak kültürünü yalnız anlatmak değil; gelecek araştırmacıların, aşçıların ve kültür insanlarının yeniden inceleyebileceği sağlam bir bilgi ve belge zemini bırakmaktır.

Bu yönüyle Dünya Türk Mutfağı Akademisi, Türk Mutfağı Hareketi’nin kurucu düşüncesiyle tarihsel bağını korurken; araştırma, belgeleme ve yayın çalışmalarını kendi kurumsal kimliği altında sürdürmektedir.

Dünya Türk Mutfağı Akademisi hakkında güncel kurumsal kayıtlar

WTCA’nın güncel araştırmaları, yayınları, kurumsal miras kayıtları, çalışma ilkeleri ve kurumsal takvimi için: www.worldturkishcuisine.com

Türk Mutfağı Hareketi

Dünya Türk Mutfağı Akademisi Kurucu Başkanının mührü aşağıda yer almaktadır.